Жеңіс күні – ел жадындағы ең қастерлі, ең қымбат мерекелердің бірі. Бұл күн – бейбіт өмірдің бағасын ұғындыратын, майдан даласында жан қиған ерлердің рухына тағзым ететін тарихи белес. Осы атаулы күнге орай аудандық архивте «Жеңіс күні архив құжаттарында» атты мазмұнды көрме ұйымдастырылып, көпшілікке тың деректер мен құнды тарихи мұралар ұсынылды.
Көрменің негізгі мақсаты – Ұлы Отан соғысы жылдарында ел қорғаған ерлердің есімін ұлықтау, олардың өмір жолын архивтік құжаттар арқылы жас ұрпаққа кеңінен таныту және тарихи жадымызды жаңғырту болды. Архив сөрелерінде сақталған әрбір құжат – тұтас бір тағдырдың ізі, тарихтың үнсіз куәсі іспетті.
Аудандық архив қорында соғысқа қатысқан 13 майдангердің жеке тектік құжаттары сақталған. Олардың қатарында Бәһән Дүйсенов, Маханбет Төрешев, Ибаділда Райысов, Әшім Аманжолұлы, Ертай Есенгелдиев, Ибадулла Әлсүгіров, Ыбырай Ермағанбетов, Имантай Алдабергенов, Нұрғали Мұстафаев, Әбдеш Сәрсенбаев, Құрмаш Тәтенов, Көшен Нұрмағамбетов, Машрап Бекжігітов сынды майдангерлердің өміріне қатысты сирек кездесетін құнды деректер бар.
Бұл құжаттар – тек ресми қағаз емес, олар – майдан даласындағы ауыр күндердің, окоптағы суық түндердің, жеңіс жолындағы жанқиярлықтың айғағы. Әрбір сарғайған парақта – ерліктің ізі, әрбір мөр мен жазбада – тарихтың тынысы жатыр. Көрмеге қойылған құжаттар арқылы келушілер майдангерлердің өмір жолымен, әскери қызметімен, марапаттарымен және соғыстан кейінгі еңбектерімен танысу мүмкіндігіне ие болды.
Көрме барысында архив қызметкерлері әр майдангердің тағдырына жеке тоқталып, олардың ел үшін жасаған еңбегін жан-жақты баяндады. Көпшілік назарына ұсынылған деректер арасында соғыс жылдарындағы шақырту қағаздары, әскери бөлімшелердің құжаттары, марапат парақтары мен жеке хаттар ерекше қызығушылық тудырды. Бұл материалдар – тарихтың шынайы келбетін көз алдымызға әкелетін баға жетпес мұра.
Жеңістің ырғағы мен соғыс зардабы тоғысқан бұл көрме жас ұрпаққа үлкен ой салды. Өйткені архив – тек өткеннің қоймасы емес, ол – болашаққа жол көрсететін рухани қазына. Әр құжат арқылы біз бейбіт өмірдің қандай ауыр жолмен келгенін, ерліктің қандай бағамен өлшенетінін терең сезінеміз.
Бүгінгі бейбіт заманның әр таңы – сол майдангерлердің жанқиярлық ерлігінің жемісі. Сондықтан олардың есімін ұлықтау, мұрасын сақтау – ұрпақ алдындағы қасиетті міндет. Архив қойнауында жатқан әрбір құжат – тарихтың үнсіз үні, ерліктің өшпес ізі болып қала береді.

Ақбота Бакирова,
Шиелі аудандық архиві филиалының архивисті