Жаңарған жол мен жаңаруды күткен келбет

Таңертең Шиелі көшелерімен жүріп өтсеңіз, кенттегі өзгерістер бірден көзге түседі. Кейбір көшелерде жол жөндеу жұмыстары жүргізіліп, жаңа асфальт төселген. Бұрын ой-шұңқыры мен тегіс емес тұстары болған жолдардың біртіндеп ретке келіп, қозғалысқа қолайлы бола бастағанын байқауға болады. Жолдың жаңаруы – елді мекеннің күнделікті тіршілігіне тікелей әсер ететін маңызды өзгерістердің бірі.
Алайда көшенің көркі тек жолдың сапасымен өлшенбейді. Жаңа төселген асфальтпен қатар оның айналасындағы аумақтың тазалығы, тұрғын үйлердің сыртқы келбеті, аулалардың жинақылығы да көзге түседі. Бір аула тап-таза, ағаштары күтілген, айналасы жинақы болса, енді бір тұста қураған шөп, ретсіз жатқан заттар немесе күтімсіз қалған аумақ кездеседі. Бір көшенің бойындағы осындай айырмашылықтың өзі тазалыққа деген көзқарастың әртүрлі екенін көрсетеді.

Жол жөнделіп, көшелердің келбеті жаңарған сайын оның айналасына да мән беру қажет. Үйдің қоршауы, ауласы, есік алды, көше жиегі – бәрі бірігіп, кенттің жалпы көрінісін қалыптастырады. Өйткені көшеге шыққан тұрғын да, Шиеліге сырттан келген қонақ та ең алдымен осы көрініске назар аударады.

Тазалық мәселесінің ауқымын нақты деректер де аңғартады. Шиелі ауданының 2025–2029 жылдарға арналған коммуналдық қалдықтарды басқару бағдарламасында 2024 жылы 2646 тонна тұрмыстық қатты қалдық түзілгені көрсетілген. Есептік болжам бойынша, 2025 жылы бұл көрсеткіш 2778 тоннаға, ал 2026 жылы 2917 тоннаға жетуі мүмкін.

Аталған көрсеткіштер тұрмыстық қалдықтарды басқару мәселесінің маңызын аңғартады. Сондықтан қоқысты белгіленген орынға шығару, оны бей-берекет тастамау, үй мен аула маңын таза ұстау – қоршаған ортаны сақтауға қосылатын әр тұрғынның қарапайым үлесі.

Кенттің тазалығы туралы сөз болғанда, тек қоқыс мәселесімен шектелуге болмайды. Көшедегі жасыл желек, балалар алаңы, қоршаулар мен ортақ пайдаланылатын аумақтардың жағдайы да назардан тыс қалмауы керек. Шиеліде көгалдандыру жұмыстарына да көңіл бөлініп келеді. Мәселен, 2025 жылы аудан аумағында «Таза Қазақстан» акциясы аясында 1500-ге жуық ағаш көшеті отырғызылғаны хабарланған. Жасыл желектің айналасын таза ұстау, көшеттерді бүлдірмеу, ортақ аумаққа ұқыпты қарау да тұрғындардың мәдениетіне байланысты.

Суреттен көріп отырғанымыздай, кейбір аулаларда балаларға арналған ойын алаңдары орналасқан. Мұндай орындар – балалардың уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік беретін ортақ кеңістік. Оның таза әрі жинақы қалуы оны пайдаланатын адамдардың ұқыптылығына тікелей байланысты. Ойын алаңына қоқыс тастамау, құралдарды бүлдірмеу, айналасын ластамау – үлкен талап емес. Бірақ осындай қарапайым тәртіп сақталса, ортақ орын да ұзақ уақыт өз қалпын сақтайды.

Жол жөнделіп, көше жаңарған сайын тұрғындардың оған деген көзқарасы да өзгеруі керек. Жаңа асфальттың бойында шашылған қоқыс немесе қараусыз қалған аумақ көзге бірден түседі. Сондықтан абаттандыру мен тазалықты бір-бірінен бөлек қарауға болмайды. Көшенің бір бөлігі жаңарып, екінші бөлігі қараусыз қалса, жалпы көрініс те толық болмайды.

Бір үйдің ауласы таза болса – сол үйдің көркі. Бірнеше аула жинақы болса – тұтас көшенің ажары. Ал көшелердің тазалығы кенттің жалпы келбетіне әсер етеді.

Сондықтан тазалық туралы сөз қозғағанда, біреуді кінәлаудан бұрын өзімізге қараған жөн. Қоқысты қайда тастаймыз? Аулаға қаншалықты көңіл бөлеміз? Ортақ дүниеге өз үйіміздегідей ұқыпты қараймыз ба? Осы сұрақтардың жауабы біздің тазалық мәдениетімізді көрсетеді.

Шиелі көшелеріндегі жолдардың жөнделіп, елді мекеннің инфрақұрылымы жаңарып келе жатқаны – тұрғындар үшін жақсы өзгеріс. Бірақ жаңарған ортаның көркін сақтау да маңызды. Өйткені көшенің ажары тек жаңа асфальтпен емес, оның тазалығымен, жинақылығымен және тұрғындардың ұқыптылығымен толық көрінеді.

Таза көше – тазалықтың ғана емес, тұрғынның жауапкершілігінің көрінісі. Ал тәртіпті сақтау әркімнің өз ауласынан басталады.