Өнегелі өмірдің елу белесі

Отбасы – адам өмірінің ең үлкен құндылығы. Оның берекесі бір күнде қалыптаспайды. Ол жылдар бойы қалыптасқан сыйластықтан, ортақ жауапкершіліктен, бір-біріне деген сенім мен түсіністіктен құралады. Бір шаңырақтың астында жарты ғасыр ғұмыр кешіп, балаларын өсіріп, немере-шөберенің қызығын көру – уақыттың ғана емес, адамдық қарым-қатынастың да үлкен белесі. Осындай тағылымды жолдан өтіп келе жатқан отбасылардың бірі – Ерболатовтар әулеті.
Жарты ғасыр бұрын екі жастың өмір жолы тоғысып, жаңа шаңырақтың негізі қаланды. Ол кезде алда қаншама жыл, қаншама жауапкершілік тұрғанын ешкім білген жоқ. Бірақ уақыт өте келе ортақ мақсат пен өзара түсіністікке құрылған отбасы қалыптасты. Бүгінде сол шаңырақ бірнеше буынның басын қосып отырған үлкен әулетке айналды.

Бұл отбасының ғұмыры еңбекпен тығыз байланыс­ты. Ерболат Қоразов 40 жыл бойы РУ-6 өндіріс орнында диспетчер болып қызмет атқарып, теміржол саласында абыройлы еңбек етті. Диспетчерлік қызмет – жоғары жауапкершілікті, ұқыптылықты және шапшаңдықты талап ететін жұмыс. Бір салада осынша жыл қызмет ету – кәсіби біліктілікпен қатар, еңбекке деген адалдықтың белгісі.

Күләш Оразбекова да еңбек жолын теміржол саласынан бастап, телефонистка болып қызмет атқарды. Жұмыс пен отбасы жауапкершілігін қатар алып жүрген жылдарда бала тәрбиесі де, шаңырақтың күнделікті тіршілігі де назардан тыс қалған жоқ. Екеуінің де еңбек жолы отбасының тұрмыс-тіршілігімен қатар өріліп, балаларына еңбекқорлық пен жауапкершіліктің үлгісін көрсетті.

Алайда кез келген отбасының басты байлығы – еңбек өтілі немесе материалдық жетістігі емес, тәрбиелеп өсірген ұрпағы. Жарты ғасырлық ғұмырда 2 ұл мен 3 қыз дүниеге келіп, тәрбиеленді. Бүгінде сол перзенттерден 10 немере мен 3 шөбере өрбіді. Осылайша бір кезде бес баланың тәрбиесіне алаңдаған ата-ананың шаңырағы қазір бірнеше буынның қуанышын бөлісетін үлкен әулетке айналды.

Перзенттері де өз жолдарын тауып, ата-анадан көрген тәрбиені өмірлерінде жалғастырып келеді. Қыздары әр салада еңбек етіп, өз отбасыларының берекесін арттырып жүр. Темірлан жеке кәсіпкерлікпен айналысады. Нұржан болса теміржол саласында еңбек етіп, ата-анасының кәсіби жолын жалғастырып келеді.

Нұржанның осы саланы таңдауы – әулеттегі еңбек сабақтастығының бір көрінісі. Мұнда әңгіме тек бір мамандықтың жалғасуында емес. Үлкендердің еңбекке деген көзқарасы, өз ісіне жауапкершілікпен қарауы кейінгі буынға да әсер еткен.

Отбасындағы тәрбие де осы ұстанымдармен қалыптасты. Үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу, туған-туыспен араны үзбеу, қандай жағдай болса да бір-біріне қолдау көрсету – шаңырақтың өмір салтына айналған. Ал жарты ғасыр бірге өмір сүрудің сыры неде? Бұл сауалға жауап бергенде отбасы иелері ұзақ жылғы тәжірибесіне сүйенеді.

– Ең бастысы – бір-біріңді түсіну және сыйлау. Отбасында әр нәрсені ақылмен шешуге тырыстық. Қуаныш болса бірге қуанып, қиындық кездессе бірге көтердік. Кейде бір-біріңе жол бере білу керек. Ашу үстінде айтылған сөзден гөрі, сабырмен сөйлескен дұрыс. Ең маңыздысы – отбасының бірлігін сақтау, – дейді олар.

Шындығында, елу жылдық ғұмырдың түйіні де осы сөздерден көрінеді. Ұзақ жыл бірге өмір сүру тек жақсы күндерді бөлісумен шектелмейді. Әр кезеңнің өз қиындығы мен жауапкершілігі бар. Сол сәттерде бір-біріне сүйеу болып, ортақ шешімге келе білу – отбасының беріктігін сақтайтын негізгі факторлардың бірі.

Уақыт өте келе өмірдің басымдықтары да өзгереді. Жастық шақта жұмыстың, бала тәрбиесінің қамы алдыңғы орында тұрса, кейін ұрпақтың қызығын көру маңызды орын алады. Бүгінде шаңырақтың үлкендері үшін балаларының амандығы, он немеренің қуанышы мен үш шөберенің өсіп-жетілуі – өмір жолының ең қымбат нәтижесі.

Бір отбасының тарихына көз салғанда, оның бірнеше кезеңнен тұратынын аңғаруға болады. Алғашқысы – екі жастың ортақ өмір бастауы. Одан кейінгісі – бала тәрбиесі мен еңбек жолы. Кейін перзенттердің ер жетіп, өз алдына шаңырақ көтеруі. Енді міне, немере мен шөберенің қызығын көру кезеңі.

Осы кезеңдердің барлығы бір-бірімен сабақтасып, отбасының өзіндік шежіресін қалыптастырды. Елу жыл – аз уақыт емес. Бұл аралықта қоғам да, заман да өзгерді. Тұрмыс-тіршілік жаңарды, технология дамыды, ұрпақ ауысты. Бірақ отбасындағы сыйластық, үлкенді қадірлеу, еңбекке құрмет сияқты құндылықтар өз мәнін жоғалтқан жоқ.

Ерболатовтар отбасының өмір жолы да осы құндылықтардың уақыт сынынан өтетінін көрсетеді. Адам өмірінің ұзақтығы жылмен өлшенсе де, оның мазмұны артында қалдырған ізімен бағаланады. Бұл шаңырақтың жарты ғасырлық жолында сол із бар. Ол – адал еңбек, бала тәрбиесі, ұрпақ сабақтастығы және отбасы мүшелерінің бір-біріне деген құрметі.

Сондықтан елу жылдық белес – өткен уақыттың есебі ғана емес. Ол – бірге өткерген өмірдің қорытындысы, қалыптасқан отбасы құндылықтарының көрінісі, кейінгі ұрпаққа қалдырылған өнеге.

Түйіндей айтқанда, жарты ғасырлық ғұмырдың ең үлкен жетістігі – жылдар бойы сақталған өзара сыйластық, береке мен бірлік. Өмірдің талай белесін бірге еңсерген бұл отбасының өнегесі – кейінгі ұрпаққа қалатын асыл тәрбие. Шаңырақтың берекесі бекіп, әрбір атқан таң қуаныш пен жақсылыққа толы болсын.