Өскен өңір Osken-onir.kz ақпараттық агенттігі
» » ҰЛЫСТЫҢ АЛҒАШҚЫ МЕРЕКЕСІ

ҰЛЫСТЫҢ АЛҒАШҚЫ МЕРЕКЕСІ

Көктемнің лебін сездіріп, табиғатпен бірге адам көңіліне де жылылық сыйлайтын ерекше күн бар. Ол – 14 наурыз, яғни Амал мерекесі. Бұл күн қазақ халқы үшін тек көктемнің басталуы ғана емес, адамдардың бір-бірімен қауышып, өкпе-ренішті ұмытып, жаңа жылды жақсылықпен қарсы алатын берекелі дәстүрдің көрінісі. Халық арасында бұл күн «Көрісу күні» деп те аталады.
Көрісу күнінде халық қыстан аман-есен шыққанына қуанып, бір-бірімен қол алысады. Ертеде қазақ наурыз мерекесін ­«наурыз» демей «амал» деген. Бұл сөздердің айырмашылығы жоқ деуге болады. Ал бұл қазіргі күнтізбе бойынша 14 наурызға сәйкес келіп отыр. Көрісу күні кішілер үлкендерге сәлем беріп, ақ батасын алады. Ағайын-туыс, көрші-қолаң бір-бірінің үйіне кіріп, амандық сұрасады. Осылайша жаңа жылдың алғашқы күні адамдардың жүрегіне мейірім мен татулық ұялайды.
Амал мерекесі – тамыры тереңде жатқан, ұлттың салт-дәстүрімен біте қайнасқан рухани құндылықтың бірі. Әсіресе еліміздің батыс өңірлерінде бұл күн ежелден бері ерекше мәнге ие. Соңғы жылдары игі дәстүр бүкіл ел бойынша жаңғырып, ұлттық бірлікті нығайтатын маңызды мерекеге айналып келеді.
Көрісу күні – ең алдымен адамгершілік пен сыйластықтың мерекесі. Қазақ халқы қашан да татулықты ту етіп, ағайын арасындағы берекені жоғары бағалаған. Сол себепті бұл күні бұрынғы өкпе-назды ұмытып, жаңа жылды таза көңілмен бастау – ежелден қалыптасқан дәстүр.
Көктем – табиғаттың жаңару кезеңі. Қар еріп, жер бусанып, тіршілік атаулы қайта жандана бастайды. Адам баласы да дәл осы кезеңде рухани жаңарып, жаңа үмітпен алға қарай қадам жасайды. Сондықтан Амал мерекесі табиғат пен адамның үйлесімін бейнелейтін ерекше күн саналады.
Қазақтың дәстүрінде үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету басты қағидалардың бірі. Көрісу күні жастар үлкендердің үйіне арнайы барып, сәлем береді. Ақ жаулықты аналар мен ақсақалдар жастарға ақ батасын беріп, жылы лебіздерін білдіреді. Бұл – ұрпақ сабақтастығын сақтайтын, ұлттық тәрбиені нығайтатын маңызды дәстүр.
Бүгінде Амал мерекесі ұлттық құндылықтарды дәріптейтін, халықты бірлік пен татулыққа шақыратын ерекше күнге айналып отыр. Әсіресе жас ұрпаққа ата-бабадан қалған салт-дәстүрді таныстыруда бұл мерекенің маңызы зор. Мектептер мен мәдениет мекемелерінде түрлі танымдық шара ұйымдастырылып, жастарға ұлттық дәстүрдің мәні түсіндіріледі.
Бұл мереке қоғамдағы ізгілік пен мейірімділіктің де символы іспетті. Көрісу күні адамдар бір-біріне тек жақсы тілектер айтып қана қоймай, мұқтаж жандарға қол ұшын созуға да тырысады. Қайырымдылық шаралары ұйымдастырылып, үлкенге құрмет, кішіге қамқорлық көрсету дәстүрі кеңінен көрініс табады.
Ұлттық дәстүрді жаңғырту – ұлттың рухани жаңғыруының маңызды бөлігі. Амал мерекесі де осындай құндылықтардың бірі ретінде халықтың бірлігін арттырып, қоғамдағы өзара сыйластықты нығайтуға қызмет етеді.
Бүгінгі таңда бұл мереке тек белгілі бір өңірдің ғана емес, бүкіл қазақ халқының ортақ қуанышына айналып келеді. Адамдар бір-бірімен көрісіп, жүректерін жақындатып, жаңа жылды үмітпен қарсы алады.
«Амал келді – жыл келді» деген халық сөзі дәл осы күннің мәнін айқын көрсетеді. Өйткені көрісу – тек амандасу ғана емес, адамдар арасындағы бауырмалдық пен татулықтың көрінісі.
Сондықтан да Амал мерекесі – бірліктің, мейірімнің, ізгіліктің мерекесі. Бұл күн әр шаңыраққа береке мен қуаныш, елге амандық пен тыныштық әкелсін. Жыл басы құтты болып, әрбір отбасының дастарханы молшылыққа толсын!

Гүлхан СӘБИТҚЫЗЫ
14 наурыз 2026 ж. 3 0