Тұмаудан сақтану — саулықтың бастауы

 Күз — табиғаттың алтын түске боялып, айналаның ерекше бір көркемдікке бөленетін мезгілі. Алайда күннің суытуы, ауа райының құбылуы мен салқын желдің күшеюі адам денсаулығына да әсерін тигізеді. Әсіресе осы кезеңде тұмау мен жедел респираторлық вирустық инфекциялардың таралу қаупі артып, көпшіліктің мазасын алады. Сондықтан күзгі маусымда денсаулыққа жауапкершілікпен қарап, аурудың алдын алу шараларын қатаң сақтау аса маңызды.

Тұмау — жай ғана суық тию емес, адам ағзасына айтарлықтай зиян келтіруі мүмкін жұқпалы ауру. Ол көбіне науқас адам жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлегенде ауаға таралатын жұқпалы бөлшектер арқылы беріледі. Әсіресе адам көп жиналатын қоғамдық орындарда, қоғамдық көліктерде, мектептер мен балабақшаларда вирустың таралу қаупі жоғары болады. Аурудың алғашқы белгілері дене қызуының көтерілуі, жөтел, тамақтың ауыруы, бас ауруы, бұлшықеттердің сырқырауы және жалпы әлсіздік түрінде байқалуы мүмкін.

Халқымыз «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деп бекер айтпаған. Расында да, кез келген аурудың алдын алу — денсаулықты сақтаудың ең тиімді жолы. Тұмаудан қорғанудың басты шараларының бірі — вакцина алу. Маусымдық тұмауға қарсы екпе ауруды жұқтыру қаупін азайтып, инфекция жұқтырған жағдайда оның ауыр өтуі мен асқыну ықтималдығын төмендетуге көмектеседі. Әсіресе балаларға, егде жастағы адамдарға, жүкті әйелдерге және созылмалы аурулары бар азаматтарға вакцинация мәселесіне ерекше мән берген жөн.

Сонымен қатар күнделікті тазалық ережелерін сақтау да үлкен маңызға ие. Қолды сабынмен кемінде 20 секунд жуу, қоғамдық орындардан келген соң тазалыққа көңіл бөлу, жөтелгенде немесе түшкіргенде ауыз бен мұрынды бір реттік майлықпен не шынтақтың бүгілген тұсымен жабу — қарапайым болғанымен, инфекцияның таралуын тежеуге көмектесетін тиімді әдеттер. Үйдің және жұмыс орнының ауасын жиі жаңартып, бөлмелерді желдетіп отыру да қажет. Адам көп жиналатын жабық орындарда сақтық танытып, науқас адамдармен жақын қарым-қатынасты шектеген дұрыс.

Денсаулықты нығайтуда дұрыс тамақтанудың да орны ерекше. Күнделікті ас мәзірінде көкөністер мен жемістер, ақуызға бай тағамдар және ағзаға қажетті пайдалы қоректік заттар жеткілікті болуы керек. Сонымен бірге уақытылы ұйықтау, демалысқа көңіл бөлу, дене белсенділігін сақтау және ауа райына сай киіну ағзаның қалыпты жұмыс істеуіне ықпал етеді. Дегенмен тұмаудың негізгі себебі суық ауа райы емес, вирус екенін ұмытпаған жөн. Сол себепті жылы киініп қана қоймай, инфекциядан қорғанудың басқа да жолдарын ұстану қажет.

Егер тұмаудың алғашқы белгілері байқалса, ауруды асқындырып алмау үшін уақытылы әрекет еткен дұрыс. Дене қызуы көтеріліп, жөтел немесе әлсіздік пайда болған жағдайда үйде қалып, демалып, жеткілікті мөлшерде сұйықтық ішкен жөн. Бұл өз денсаулығыңызды сақтаумен қатар, айналаңыздағы адамдарға инфекция жұқтыру қаупін де азайтады. Дәрі-дәрмектерді дәрігердің кеңесімен қабылдау керек. Антибиотиктердің вирустарға әсер етпейтінін ескеріп, оларды өз бетінше қолдануға болмайды. Ал тыныс алу қиындаса, кеуде тұсы ауырса немесе науқастың жағдайы күрт нашарласа, шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.

Әсіресе балалар мен қарттардың денсаулығына ерекше назар аудару керек. Баланың бойынан ауру белгілері байқалса, оны мектепке немесе балабақшаға жібермей, дәрігердің кеңесіне жүгінген дұрыс. Ал отбасы мүшелерінің бірі ауырған жағдайда бөлмені жиі желдетіп, жеке гигиена талаптарын сақтап, науқаспен жақын қарым-қатынасты шектеу қажет. Өйткені өз денсаулығына қамқорлық жасау — жақындарыңның саулығына да жанашырлық таныту деген сөз.

Күздің салқын күндері сырқатқа себеп емес, денсаулықты күтуге деген жауапкершілігімізді арттыратын кезең болуы тиіс. Әр адам қарапайым сақтық шараларын күнделікті өміріне енгізсе, тұмаудың таралу қаупін азайтуға елеулі үлес қоса алады. Денсаулық — адамға берілген ең қымбат байлық, ал оны сақтау әрқайсымыздың қолымызда. Ендеше, тазалықты ту етіп, салауатты өмір салтын ұстанып, күзді сырқатпен емес, сергектікпен қарсы алайық!