ӘРБІР ТҰТЫНУШЫ ӨЗ ҚҰҚЫҒЫН БІЛУІ ТИІС
Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Қызылорда облысы бойынша сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті тұтынушылардың сатып алынған тауарды, жұмысты және қызметті қайтару немесе айырбастау бойынша құқықтары туралы назарына жеткізеді.
Тұтынушы ретінде өз құқықтарыңызды қорғауға көмектесетін негізгі ұсыныстар мен қадамдар төменде келтірілген:
1. Негізгі құқықтарыңызды біліңіз
* Ақпарат алу құқығы: Тұтынушы тауар (жұмыс, қызмет), сондай-ақ сатушы (дайындаушы, орындаушы) туралы толық, анық және уақтылы ақпаратты қазақ және орыс тілдерінде алуға құқылы.
* Қауіпсіздік құқығы: Тауар (жұмыс, қызмет) тұтынушының өміріне, денсаулығына, мүлкіне және қоршаған ортаға қауіпсіз болуы тиіс.
* Тиісті сапа құқығы: Тұтынушы тиісті сападағы тауарды (жұмысты, қызметті) сатып алуға құқылы.
* Еркін таңдау құқығы: Шарт жасасуға мәжбүрлеуге жол берілмейді.
* Тауарды айырбастау немесе қайтару құқығы: Тұтынушы тиісті және тиісті емес сападағы тауарды айырбастауға немесе қайтаруға құқылы.
* Шығынды өтету құқығы: Тұтынушы тауардың (жұмыстың, қызметтің) кемшіліктері салдарынан оның өміріне, денсаулығына және (немесе) мүлкіне келтірілген зиянның (шығынның) толық көлемде өтелуіне құқылы.
* Құжаттарды алу құқығы: Тұтынушы сатушыдан (дайындаушыдан, орындаушыдан) тауарды сатып алу (жұмысты орындау, қызмет көрсету) фактісін растайтын құжатты немесе шартты алуға құқылы.
2. Құжаттарды сақтаңыз
* Әрқашан талап етіңіз және сақтаңыз: кассалық және тауарлық чектерді, түбіртектерді, жүкқұжаттарды, кепілдік талондарын, шарттарды және сатып алу немесе қызметке тапсырыс беру фактісін растайтын басқа да құжаттарды. Бұл дау туындаған жағдайдағы сіздің негізгі дәлеліңіз.
3. Сапасыз тауарды сатып алған кездегі (немесе қызмет тиісті деңгейде көрсетілмеген кездегі) әрекеттер
Егер сізге тиісті емес сападағы тауар сатылса (және оның кемшіліктерін сатушы алдын ала ескертпесе), сіз ҚР Заңына сәйкес өз қалауыңыз бойынша мыналарды талап етуге құқылысыз:
* Сатып алу бағасын үйлесімді түрде азайтуды.
* Тауардың кемшіліктерін өтеусіз жоюды (жөндеу).
* Тауардың кемшіліктерін жоюға жұмсалған шығындарын өтеуді.
* Осыған ұқсас маркалы (модельді, артикулды) тауарға ауыстыруды.
* Сатып алу бағасын тиісті түрде қайта есептей отырып, басқа маркалы (модельді, артикулды) сондай тауарға ауыстыруды.
* Шартты бұзуды және тауар үшін төленген ақша сомасын қайтаруды.
Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңына сәйкес, әрбір азамат сапалы өнім мен қызмет алуға, қауіпсіздікке және әділ ақпаратқа қол жеткізуге құқылы.
Өз құқығыңызды біліп, оны қорғай біліңіз!
Шиелі ауданының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімі
Тұтынушы ретінде өз құқықтарыңызды қорғауға көмектесетін негізгі ұсыныстар мен қадамдар төменде келтірілген:
1. Негізгі құқықтарыңызды біліңіз
* Ақпарат алу құқығы: Тұтынушы тауар (жұмыс, қызмет), сондай-ақ сатушы (дайындаушы, орындаушы) туралы толық, анық және уақтылы ақпаратты қазақ және орыс тілдерінде алуға құқылы.
* Қауіпсіздік құқығы: Тауар (жұмыс, қызмет) тұтынушының өміріне, денсаулығына, мүлкіне және қоршаған ортаға қауіпсіз болуы тиіс.
* Тиісті сапа құқығы: Тұтынушы тиісті сападағы тауарды (жұмысты, қызметті) сатып алуға құқылы.
* Еркін таңдау құқығы: Шарт жасасуға мәжбүрлеуге жол берілмейді.
* Тауарды айырбастау немесе қайтару құқығы: Тұтынушы тиісті және тиісті емес сападағы тауарды айырбастауға немесе қайтаруға құқылы.
* Шығынды өтету құқығы: Тұтынушы тауардың (жұмыстың, қызметтің) кемшіліктері салдарынан оның өміріне, денсаулығына және (немесе) мүлкіне келтірілген зиянның (шығынның) толық көлемде өтелуіне құқылы.
* Құжаттарды алу құқығы: Тұтынушы сатушыдан (дайындаушыдан, орындаушыдан) тауарды сатып алу (жұмысты орындау, қызмет көрсету) фактісін растайтын құжатты немесе шартты алуға құқылы.
2. Құжаттарды сақтаңыз
* Әрқашан талап етіңіз және сақтаңыз: кассалық және тауарлық чектерді, түбіртектерді, жүкқұжаттарды, кепілдік талондарын, шарттарды және сатып алу немесе қызметке тапсырыс беру фактісін растайтын басқа да құжаттарды. Бұл дау туындаған жағдайдағы сіздің негізгі дәлеліңіз.
3. Сапасыз тауарды сатып алған кездегі (немесе қызмет тиісті деңгейде көрсетілмеген кездегі) әрекеттер
Егер сізге тиісті емес сападағы тауар сатылса (және оның кемшіліктерін сатушы алдын ала ескертпесе), сіз ҚР Заңына сәйкес өз қалауыңыз бойынша мыналарды талап етуге құқылысыз:
* Сатып алу бағасын үйлесімді түрде азайтуды.
* Тауардың кемшіліктерін өтеусіз жоюды (жөндеу).
* Тауардың кемшіліктерін жоюға жұмсалған шығындарын өтеуді.
* Осыған ұқсас маркалы (модельді, артикулды) тауарға ауыстыруды.
* Сатып алу бағасын тиісті түрде қайта есептей отырып, басқа маркалы (модельді, артикулды) сондай тауарға ауыстыруды.
* Шартты бұзуды және тауар үшін төленген ақша сомасын қайтаруды.
Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңына сәйкес, әрбір азамат сапалы өнім мен қызмет алуға, қауіпсіздікке және әділ ақпаратқа қол жеткізуге құқылы.
Өз құқығыңызды біліп, оны қорғай біліңіз!
Шиелі ауданының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімі
