Адамзат мыңдаған жылдар бойы табиғатпен бірге жасап, оның берген несібесіне сүйеніп келеді. Су ішеміз, ауамен тыныстаймыз, жердің өнімін жейміз, ағаштың саясында демаламыз. Бірақ бір сәтке тоқтап ойлансақ, табиғат бізсіз өмір сүре алады. Ал біз табиғатсыз өмір сүре аламыз ба? Бұл сұрақ – әр адамның санасын ойландыратын маңызды мәселе. Ғалымдардың деректері табиғаттың бізге берген мүмкіндіктері шексіз емес екенін көрсетеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының есебі бойынша ауа ластануынан жыл сайын 7 миллионнан астам адам зардап шегеді. Қазақстандағы экологиялық жағдай да алаңдатуда: кей аймақтарда ауа құрамындағы зиянды бөлшектер нормадан 5-6 есе асып кеткен. Сондай-ақ орманның жыл сайынғы жойылуы және су көздерінің ластануы – адамзат үшін нақты қауіп төндіретін жағдай. Табиғат бізсіз аман қалады, бірақ адам табиғатсыз бір күн де өмір сүре алмайды. Шиелі ауданының тұрғындары экологиялық мәдениет мәселесіне бейжай қарамайды. Олар табиғатты қорғау тек билікке немесе арнайы мекемелерге ғана жүктелмей, әр адамның күнделікті әрекетінен басталуы керек деп есептейді. Мысалы, аудан тұрғыны Ғани Жарасхан былай дейді: «Жыл сайын ағаш отырғызамыз, бірақ күзде олардың жартысы сынған немесе тапталған күйде тұрады. Табиғатқа жанашырлықты мектептен емес, өз санамыздан бастауымыз керек». Жастардың пікірі де бұл мәселеде ерекше. Белсенді Шиелі жастары табиғатты қорғау – өмір бойғы міндет екенін айтады. Мысалы, Нұрай Сүйіндікова: «Табиғат бізге бәрін береді, біз одан тек аламыз. Егер дәл осы қарқынмен жалғастырсақ, келер ұрпаққа не қалдырамыз? Біз табиғатты аялауды сән үшін емес, өмір сүру үшін үйренуіміз керек», – дейді. Басқа бір жас белсенді, Бақытжан ­Айдаров сенбіліктер мен ағаш отырғызу сияқты бір күндік шаралар жеткіліксіз екенін, бастысы – адамдардың санасын өзгерту екенін атап өтті. Табиғатсыз адам өмір сүре алмайтыны деректермен де дәлелденеді. Адамның өкпесі бір күнде 20 мың рет дем алады, ағаштар бір жылда 22 килограмм көмірқышқыл газын сіңіріп, бірнеше адамның тынысына қажетті таза ауа өндіреді. Таза ауыз су адам өмірі үшін ең маңызды ресурс, бірақ оның 97%-ы ластанудан зардап шегіп отыр. Әлемде жыл сайын 10 миллион гектар орман жойылады, бұл Қазақстан аумағының төрт аймағына тең жер. Осыдан шығатын қорытынды – табиғатсыз тіршілік мүмкін емес, ал адамзатқа оның амандығы тікелей байланысты. Аудан тұрғындары мен жастардың пікірі бір арнада тоғысады: табиғатты қорғау кешіктіруге болмайтын міндет, ал өзгерісті әркім өзінен ­бастау керек. Тұрғындар өз ауласын таза ұстаудан бастап, көшені қоқыссыз сақтау мәдениетін қалыптастыруға ұмтылса, жастар сенбіліктер мен ағаш отырғызу арқылы қоршаған ортаға жауапкершілік танытса, экологиялық мәдениет қоғамда қалыптасады. Табиғатты қорғау – болашаққа жасалған ең маңызды инвестиция, себебі адам табиғатсыз ешқашан өмір сүре алмайды. Табиғат бізсіз аман қалады, ормандар өсіп, өзендер ағып, жануарлар тіршілік етеді. Ал адамзат табиғатсыз бір күн де өмір сүре алмайды. Сондықтан ең басты сұрақ – біз табиғатты сақтаймыз ба, әлде оны жоғалтқаннан кейін өкінеміз бе? Оның бір ғана жауабы бар сияқты: әркім өзінен бастаса ғана табиғат таза, жасыл мекенге айналып, болашақ ұрпаққа аманат болып қалады.